23 Temmuz 2014 Çarşamba

Yayınlama Tarihi: Çarşamba, Temmuz 23, 2014 - Yayınlayan: ike | dijital medya ajansı, 0 Yorum

“Cookie” bildiğiniz kurabiye değil!

“Cookie” bildiğiniz kurabiye değil!

Cookie, aslında İngilizceden çevirdiğimizde “Kurabiye” olması gerekirken nedense Türkçe bilgisayar diline “Çerez” diye yerleşmiştir. Wikipedia’nın Türkçe sayfasında tanımı oldukça kısa tutulmuş olan “Cookie’ler” Web Sayfa Yönetimi, web’de reklam yönetimi ve web hizmetlerinde çok büyük önem taşımaktadır. 

Cookie herhangi bir web sayfasını ziyaret ettiğinizde Web sunucusundan Bilgisayarınıza [daha doğrusu kullandığınız tarayıcıya] yüklenen küçük dosyalardır. Bu dosyalar ne bir virüs nede trojan dosyalardır, aslında sadece text dosyalarından oluşmaktadır ve sizinle ilgili bilgileri barındırmaktadır. Bu dosyaların içerisine ziyaret ettiğiniz web sayfadaki kullanıcı davranışlarınız kayıt altına alınmaktadır.

// Bir web sayfasında kullanıcı adı ile giriş yapıyorsunuz ve “beni hatırla” işaretini tıklıyorsunuz. Daha sonra bu sayfayı tekrar ziyaret ettiğinizde kullanıcı giriş ekranını ziyaret etmeden, doğrudan ana kullanım sayfasına ulaşıyorsunuz. 

Bu bir “cookie” tarafından gerçekleştirilmektedir. Siz “beni hatırla” kutucuğunu işaretlediğinizde bir komut ile “bu kullanıcı şifresi ile giriş yapmıştır ve bir daha bu sayfayı ziyaret edince şifre sorma” diye tarayıcınıza yüklenen bir cookie tarafından sağlanmaktadır.

Cookie’lerin belirli süreleri olabiliyor. Yukarıda belirtilen örnekte login için kullanılan cookie’lere genelde çok uzun ömür verilmiyor ki güvenliğiniz sağlanabilsin. Ancak Reklam, Müşteri analizi ve takibi, sayfa yönlendirmeleri gibi bilgilerin analizi için genelde uzun süreli cookie’ler kullanılmakta.

İnternet kullanıcıların davranış biçimi de cookie’lerler ölçülebilmekte. Aşağıda vereceğim örnekteki kullanım oldukça yeni.. Amerika’da Mobilya e-Ticareti yapan bir web sitesi bu yöntemle kazançlarını bir yıl içerisinde %45’e yakın arttırdığını açıklamıştı. 

// Bir alış veriş sitesini ziyaret ediyorsunuz ve masa lambalarını inceliyorsunuz. Birkaç adet model inceledikten sonra web sayfasından ayrılıyor ve başka sayfaları ziyaret ediyorsunuz.

Aradan birkaç gün geçtikten sonra aynı alış veriş sitesini tekrar ziyaret ediyorsunuz ve size “Philips Masa Lambalarında şu anda yüzde 15 indirim var” diye bir mesaj karşılıyor. 

Hoş değil mi? Bu da “cookie”lerin marifeti [ve tabiki çok karışık algoritmaların. Cookie’lerin düzgün çalışabilmesi için onları aktif yönetebilen algoritmalara ihtiyaç duyulur.]. Son ziyaretinizde masa lambalarını incelediğinizi fakat o sayfadan almadığınız “cookie”lere kayıt ediliyor. Sayfayı tekrar ziyaret ettiğinizde sunucu üzerinde bulunan yazılımlar “cookie”ler ile iletişime geçiyor ve ekranınıza uygun görülen reklam yansıtılıyor. Neredeyse kişi’ye özel reklamlar ve indirimlerle karşılaşıyorsunuz.

Cookie’ler genelde zararsız olarak adlandırılsa da, bilgisayar ile çok haşır neşir olan bir çok insan güvenlik nedeni ile cookie’leri pek sevmez. Normalde Cookie’lerin barındıracağı bilgi kısıtlıdır ve kullanıcı tarafından onay verilmediği taktirde sadece aşağıdaki bilgilere ulaşabilir;
  • Sizin daha önce siteyi ziyaret edip etmediğinizi
  • Siteyi ziyaret tarihinizi
  • Hangi sayfaları ziyaret ettiğinizi
  • Siteyi son ziyaretinizde kullandığınız üye adını
Ve bu bilgiler sadece cookie’yi bilgisayarınıza bırakan sunucu tarafından ulaşılabilir (bunun için de tekrar cookie’yi bırakan web sayfasını ziyaret etmeniz gerekiyor – uzaktan erişim mümkün görünmüyor).

Bilgisayar kullanıcısı olarak Cookie’lerin çoğunlukla faydalı ama bazen de zararlı olacağının farkında olmak gerekir. Örneğin, ne kadar sık kullanıyor olursanız olun, gizliliği önem arz eden sitelerde (internet bankacılığı, kredi kart bilgilerini gireceğiniz siteler, kimlik bilgilerini gireceğiniz siteler gibi.) bu bilgiler hatırlanmamalı ya da belirli aralıklarla silinmelidir. 

En önemlisi; sizi tanımlamada ve takipte kullanılabilecek bilgileri, bilmediğiniz ve güvenirliği konusunda tereddütte kaldığınız sitelere vermemektir..

Şayet siz de cookie’ler konusunda önlem almak isterseniz; tarayıcınızda cookie’lerle ilgili gerekli ayarları ve kısıtlamaları gerçekleştirebilirsiniz. 

Cookie ayarlarının nasıl yapılacağı ile ilgili linkler:

      edit

0 yorum:

Yorum Gönder